O Maio do Outono. Refráns romances do mes de outubro

Abstract

O presente artigo recolle unha selección de refráns romances relativos ao mes de outubro que permite caracterizar de xeito esencial o correspondente espazo de tempo dende a mirada da sabedoría popular. Como deixan ver as diferentes paremias, outubro é un mes de tránsito entre a calor e o frío, o que repercute en aspectos como o ciclo agrícola (as sementeiras ou a vendima), na emigración das andoriñas, na extinción de vermes, moscas e mosquitos, entre outros. A outubro atribúenselle tamén perfís atmosféricos diversos como a choiva, a treboada, a néboa, de carácter máis ocasional, e mais outros, de tipo estacional, como a calor tardía asociable aos veranciños ou veráns serodios, ou ben o frío outonal que aconsella abrigarse ou refuxiarse ao carón da lareira xa dende este mes. No contexto do ano é moi característica dos refráns sobre os meses a relación entre diversos espazos de tempo. Neste sentido, cómpre salientar a prefiguración de sete lúas para sete meses que expresa un grupo de paremias do ámbito iberorrománico. Tamén outubro, como é característico dos meses, preséntase nalgunhas paremias baixo a figura da personificación.