Generative AI platforms as institutional catalysts of digital entrepreneurship : enablement, dependence & power dynamics

Abstract

Altres ajuts: acords transformatius de la UAB


Altres ajuts: ICREA Academia programme


This study theorizes how recent generative AI (Gen AI) platforms operate as institutional catalysts of platform-dependent entrepreneurship (PDE). Integrating institutional theory, the external enablement framework, and innovation platform theory, we propose an integrative framework for explaining the emergence of PDE under reliance on non-substitutable, platform-governed capabilities. Using an abductive mixed-method case study of OpenAI's ecosystem (2020-2025), we trace how governance, boundary resources, and institutional signals shape entrepreneurial feasibility, scaling, and vulnerability. Our analysis identifies four catalytic institutional mechanisms-Infrastructure Provision, Capability Scaffolding, Market Legitimization, and Ecosystem Orchestration-that enable venture creation while simultaneously generating dependence. Temporal analysis reveals an enablement-dependence paradox: platforms accelerate entry by democratizing frontier capabilities, yet accumulate dependencies that expose ventures to governance shocks. Empirically, we show how enthusiasm gave way to crisis during OpenAI's GPT-5 release, illustrating governance overreach, trust erosion cascades, and choice removal as control. We conclude with theoretical and practical implications.

Document Type

Article

Language

English

Publisher

 

Related items

Ministerio de Ciencia e Innovación PID2022-141777NB-I00

Agència de Gestió d'Ajuts Universitaris i de Recerca 2021/SGR-00719

Technology in Society ; Vol. 84 (march 2026), p. 103074

Recommended citation

This citation was generated automatically.

Rights

open access

Aquest document està subjecte a una llicència d'ús Creative Commons. Es permet la reproducció total o parcial, la distribució, la comunicació pública de l'obra i la creació d'obres derivades, fins i tot amb finalitats comercials, sempre i quan es reconegui l'autoria de l'obra original.

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

This item appears in the following Collection(s)